قارچ چیست و چطور وارد بدن میشود؟: قارچها موجودات زندهای هستند که در هوا، خاک، گیاهان، آب و حتی روی پوست انسان یافت میشوند. برخی قارچها بیضرر هستند، اما گونههایی هم وجود دارند که میتوانند در صورت تماس با پوست، باعث بروز عفونت قارچی شوند. این عفونتها اغلب در نواحی مرطوب بدن مثل پاها، کشاله ران، زیربغل، بین انگشتان، و حتی پوست سر دیده میشوند.
علائم قارچ پوستی
علائم معمول قارچ پوستی عبارتاند از:
-
بثورات قرمز و حلقهایشکل
-
خارش شدید
-
پوستهپوسته شدن یا ترکخوردگی پوست
-
تاول یا التهاب پوست
-
احساس سوزش یا ناراحتی در ناحیهی درگیر
علائم بسته به نوع قارچ و محل درگیری ممکن است متفاوت باشد.
راههای انتقال قارچ پوستی
این نوع عفونتها معمولاً از راه تماس مستقیم یا غیرمستقیم منتقل میشوند:
-
استفاده مشترک از حوله، کفش یا لباس با فرد آلوده
-
راه رفتن با پای برهنه در مکانهای عمومی مرطوب (استخر، حمام عمومی)
-
تماس با حیوانات خانگی آلوده
-
عدم رعایت بهداشت فردی
درمان قارچ پوستی
درمان قارچهای پوستی معمولاً ساده است، مخصوصاً اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شوند:
-
داروهای ضدقارچ موضعی: پماد، کرم یا اسپری ضد قارچ (مثل کلوتریمازول یا تربینافین)
-
داروهای خوراکی ضد قارچ: در موارد شدید یا عفونت گسترده تجویز میشود (توسط پزشک)
-
شستوشو و خشک نگه داشتن محل درگیر
-
ضدعفونی کردن لباسها، ملحفه و وسایل شخصی
⚠️ نکته: از درمان خودسرانه پرهیز کن و در صورت عدم بهبود ظرف چند روز، حتماً به پزشک مراجعه کن.
پیشگیری از عفونتهای قارچی
برای جلوگیری از ابتلا یا بازگشت قارچ پوستی این نکات را رعایت کن:
-
بدن خود را بخصوص نواحی بینانگشتان و زیر بغل همیشه خشک نگه دار
-
از لباس نخی، گشاد و قابل تنفس استفاده کن
-
هر روز جوراب و لباس زیر خود را تعویض کن
-
وسایل شخصی خود را با دیگران مشترک نکن
-
پس از استخر یا حمام عمومی، پای خود را کاملاً خشک کن
-
کفش بسته یا مرطوب را برای مدت طولانی نپوش
انواع قارچ پوستی و علائم آنها
قارچهای پوستی انواع مختلفی دارند و هرکدام میتوانند بخش خاصی از بدن را درگیر کنند. شناخت نوع قارچ، به تشخیص دقیقتر و درمان مؤثرتر کمک میکند. در ادامه با رایجترین انواع قارچهای پوستی آشنا میشویم:
تینهآ کورپوریس (قارچ بدن) – Ringworm
🔹 محل درگیری: پوست بدن (مثل بازوها، پشت، ران)
🔹 علائم:
-
لکههای گرد و قرمز با لبههای برجسته
-
خارش در ناحیه ضایعه
-
پوستهپوسته شدن
-
گسترش حلقوی شکل ضایعه به اطراف
📌 به علت شکل خاص حلقهای به آن “ringworm” هم گفته میشود (با اینکه هیچ کرمی در کار نیست!)
تینهآ پدیس (قارچ پا) – Athlete’s Foot
🔹 محل درگیری: بین انگشتان پا، کف پا یا کنارههای پا
🔹 علائم:
-
خارش شدید
-
ترکخوردگی و پوستهپوسته شدن پوست
-
بوی ناخوشایند
-
گاهی تاولهای کوچک و دردناک
📌 شایع در ورزشکاران یا کسانی که مدت طولانی کفش بسته میپوشند.
تینهآ اینگوینالیس (قارچ کشاله ران) – Jock Itch
🔹 محل درگیری: کشاله ران، ناحیه تناسلی و باسن
🔹 علائم:
-
قرمزی و خارش
-
التهاب و سوزش
-
بثورات پوستی حلقهای یا هلالی
-
پوستهپوسته شدن یا ترک خوردن پوست
📌 بیشتر در مردان و افرادی که زیاد عرق میکنند دیده میشود.
تینهآ کپیتیس (قارچ پوست سر)
🔹 محل درگیری: پوست سر، معمولاً در کودکان
🔹 علائم:
-
تکههای بدون مو (ریزش مو در نواحی قارچی)
-
التهاب و پوستهپوسته شدن
-
خارش شدید
-
گاهی همراه با ترشح یا چرک
📌 ممکن است به درمان خوراکی نیاز داشته باشد، چون موضعی به تنهایی کافی نیست.
تینهآ اونگیوم (قارچ ناخن) – Onychomycosis
🔹 محل درگیری: ناخنهای دست یا پا
🔹 علائم:
-
ضخیم شدن ناخن
-
تغییر رنگ ناخن به زرد یا قهوهای
-
ترک خوردگی یا شکنندگی ناخن
-
جدا شدن ناخن از بستر آن در موارد شدید
📌 درمان طولانیمدت دارد و اغلب نیاز به داروی خوراکی دارد.
کاندیدیازیس (عفونت قارچی با مخمر کاندیدا)
🔹 محل درگیری: دهان، ناحیه تناسلی، پوستهای مرطوب
🔹 علائم:
-
خارش و التهاب
-
ترشحات سفید رنگ (در دهان یا واژن)
-
قرمزی، ترکخوردگی یا تورم در محل درگیری
📌 کاندیدا بهخصوص در افرادی با سیستم ایمنی ضعیف یا دیابت شایعتر است.
بسیاری از این قارچها ظاهری مشابه دارند و ممکن است با بیماریهای پوستی دیگر اشتباه گرفته شوند. بهتر است برای تشخیص دقیق و درمان مؤثر به پزشک متخصص پوست مراجعه شود.
مطالب مرتبط:
#